Bạo lực bằng lời nói có tác động lâu dài đến nạn nhân. Nạn nhân dễ gặp những vấn đề tâm lý như lo lắng, trầm cảm hay thậm chí là rối loạn căng thẳng sau chấn thương (Post-Traumatic Stress Disorder – PTSD). Một số nghiên cứu đã chỉ ra rằng những trẻ bị bạo hành Tuyên truyền về phòng chống bạo lực học đườngHiện nay tình trạng bạo lực học đường liên tục xảy ra đã trở thành nỗi bức xúc của toàn xã hội, và trở thành mối lo lắng của không chỉ các bậc phụ huynh, thầy cô giáo mà còn là nỗi lo của tất cả những người quan tâm đến sự nghiệp bảo vệ, chăm Bạo lực học đường đang là vấn nạn nhức nhối trong trường học, khiến trường học trở thành môi trường không an toàn cho trẻ em. Điều này cũng khiến trẻ dễ vướng vào những hành vi trái đạo đức và trái đạo lý như vậy. Mahatma Gandhi. Chúng ta có thể không bao giờ đủ mạnh mẽ để hoàn toàn bất bạo lực trong tư tưởng, ngôn từ và hành động. Nhưng chúng ta phải giữ bất bạo lực làm mục tiêu và nỗ lực mạnh mẽ vươn tới nó. We may never be strong enough to be entirely nonviolent in thought, word and deed. Bạo lực bằng lời nói là như thế nào? Chúng ta cần dùng lời nói của mình để mang lại niềm kích lệ, động viên cho người mà chúng ta yêu thương, chứ không phải khiến họ đi chết. Tôi hi vọng tôi có thể thấy được bản thân mình tốt hơn, Tôi cũng hi vọng tất cả Blog. Sept. 9, 2022. How to make superfans of your brand; Aug. 15, 2022. What makes an effective presentation + effective presentation strategies Aug. 12, 2022 5ZV2b. Tuy vậy, BLGĐ vẫn diễn ra, dù ở quy mô hẹp hơn, song tính chất lại rất nghiêm trọng. Hẳn nhiều người chưa quên các vụ án xuất phát từ BLGĐ dẫn đến nạn nhân bị tử vong đã diễn ra trong thời gian qua. Làm gì để phòng chống BLGĐ, dự thảo Luật Phòng chống bạo lực gia đình sửa đổi mới đây được đưa ra thảo luận tại Quốc hội, cho thấy BLGĐ là vấn đề chưa bao giờ nguội. Nói đến BLGĐ, lâu nay chúng ta thường nghĩ ngay đến bạo lực về thể chất của chồng đối với vợ, của bố mẹ đối với con, mà ít người quan tâm đến bạo lực tinh thần, hay bạo lực bằng lời nói. Bạo lực về thể chất gây tổn hại tới sức khỏe của các thành viên trong gia đình, theo thời gian vết thương có thể xóa nhòa, song những lời đay nghiến nhắc đi nhắc lại hằng ngày sẽ theo đứa trẻ đến hết cuộc đời. BLGĐ bằng lời nói có thể tạo ra những đứa trẻ kém tự tin, nhìn cuộc đời bằng lăng kính tiêu cực, gây ra lòng ẩn ức, thậm chí thù hận đối với cha mẹ mà chúng không dám nói có một người bạn, anh kể vợ anh là người như thế, dù "tâm Phật" nhưng "khẩu xà". Cô ta có thể quát mắng, lăng mạ con bất kể lúc nào và ở bất kỳ bối cảnh nào. Khi con có lỗi, thay vì nhẹ nhàng cùng tìm nguyên nhân thì người mẹ này sẵn sàng dùng cách xưng hô "mày-tao" với con. Kể cả khi vừa ngồi vào mâm cơm, cô ta sẵn sàng lôi chuyện con mắc lỗi ra để xỉ vả, khiến bữa cơm của cả gia đình trở nên nặng nề. Rồi khi có chuyện bực mình ở cơ quan, cô ta cũng mang vẻ mặt cau có trở về nhà để trút giận lên con. Anh đã nhiều lần nhẹ nhàng khuyên nhủ vợ nhưng cô ta sẵn sàng quay sang mắng nhiếc cả chồng. Không thể thượng cẳng chân, hạ cẳng tay và không muốn to tiếng vì ảnh hưởng đến tâm lý của con, anh đành im lặng. Hậu quả là cháu bé, từ ngoan ngoãn, hiểu chuyện, tiếp thu tốt, trở thành một đứa trẻ luôn có tâm trạng u uất, kém nhanh nhẹn. Đã nhiều lần cháu tâm sự với bố, chỉ muốn mẹ đi công tác thật lâu, cháu rất sợ tiếng mở cửa mỗi khi mẹ về xưa thường nói "yêu cho roi cho vọt, ghét cho ngọt cho bùi", song quan điểm này không còn phù hợp với xã hội hiện tại. Giáo dục con có rất nhiều cách, không chỉ có roi vọt, lăng mạ mới làm nên một đứa trẻ ngoan. Bằng chứng là nhiều bậc cha mẹ chưa từng dùng roi vọt, chưa từng dùng những từ ngữ nặng nề nhưng vẫn giáo dục được những đứa trẻ tốt, sống có trách nhiệm, tình vọt, lăng mạ, mạt sát chỉ sinh ra những đứa trẻ ương ngạnh, bất cần đời, phản kháng, đứa trẻ sẽ tìm nơi trút giận, thậm chí có nhiều hậu quả đau lòng khi đứa trẻ dại dột tìm cách quyên sinh. Ngày nay, những tư tưởng tiến bộ về quyền con người càng trở nên phổ biến thì BLGĐ, trong đó có bạo lực bằng lời nói cần sớm bị loại bỏ. Loại bỏ những lời nói gây tổn thương đứa trẻ không chỉ bảo đảm quyền trẻ em mà còn thể hiện sự văn minh của cá nhân mỗi bậc cha những năm qua, phòng chống BLGĐ đã được các cấp, ngành từ Trung ương đến địa phương và dư luận xã hội đặc biệt quan tâm. Nhiều vụ án có nguyên nhân từ BLGĐ đã mau chóng được đưa ra xét xử nghiêm minh, có tính răn đe cao, được dư luận đồng tình ủng hộ. Phòng chống BLGĐ đã được cụ thể hóa bằng các quy phạm pháp luật như Hiến pháp; Luật Hôn nhân và Gia đình; Luật Bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em; Bộ luật Dân sự... Tuy vậy, BLGĐ bằng lời nói rất khó dùng pháp luật để điều chỉnh, khi hình thức bạo lực này diễn ra trong không gian hẹp, không để lại dấu vết trên thực câu "Lời nói chẳng mất tiền mua, lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau". Để xóa bỏ BLGĐ bằng lời nói, hơn ai hết mỗi thành viên trong gia đình phải là người đứng ra giải quyết, khuyên nhủ lẫn nhau để tìm ra cách giáo dục con phù hợp nhất. Trong gia đình, đứa trẻ xứng đáng được nghe những lời khích lệ, được sống trong môi trường vui vẻ, yêu thương. Trẻ em nhất định không thể là nạn nhân của những lời cay nghiệt! miệt thị ngoại hình là gì?Body shaming là một thuật ngữ sử dụng trong tiếng Anh. Dịch ra nghĩa tiếng Việt nó ám chỉ việc chê bai, miệt thị ngoại hình của người khác một cách vô ý hoặc cố ý có chủ định. Những lời nói miệt thị ngoại hình sẽ khiến nạn nhân cảm thấy khó chịu, nhiều người tâm lý yếu còn cảm thấy bị xúc phạm và tổn thương.“Sao béo thế”, “da đen như than vậy”, “xấu thế cũng có người yêu”, “đàn ông gì mà ẻo lả như đàn bà”…, những lời nói ấy tưởng như vô hại nhưng lại là thứ vũ khí tấn công con người mạnh mẽ nhiều hành động miệt thị ngoại hình bị lạm dụng, ngay cả khi nó xuất phát từ mục đích được cho rằng "muốn tốt" hoặc "để góp ý".Miệt thị ngoại hình thường được che đậy như một sự quan tâm, hay đơn giản là đùa vui nhưng thử hỏi, mấy ai sẽ vui khi bị gọi bằng biệt danh N. "béo", H. "Thị Nở"? Hãy nhớ rằng lời nói chỉ vui khi được đón nhận và mang lại niềm vui cho cả đôi bên chứ không phải cảm giác khó chịu, tổn thương mà người nghe nhận tổn thương một ai đó khác hẳn với cách giúp đỡ hay khuyên bảo. Vậy nên mục đích "để góp ý" hay "muốn tốt" chỉ là cái cớ để biện minh cho những hành động vô tâm, ích kỷ.“Những lời nói miệt thị ngoại hình sẽ khiến nạn nhân cảm thấy khó chịu, nhiều người tâm lý yếu còn cảm thấy bị xúc phạm và tổn cũng có thể là nạn nhân của miệt thị ngoại hình Mới đây câu chuyện nữ ca sĩ Sofia bật khóc và không thể tiếp tục show diễn vì bị miệt thị ngoại hình trong lúc biểu diễn đã thu hút sự quan tâm của dư luận. Trên trang cá nhân, cô cũng gửi lời xin lỗi khán giả vì đáng ra phải biểu diễn thêm nữa nhưng "Sofia không ngăn được cảm xúc và nước mắt của mình nên không gồng nổi nữa".Nhiều khán giả, đồng nghiệp và bạn bè đã chia sẻ, động viên cô sau sự đó có rất nhiều người nổi tiếng cũng từng là nạn nhân của miệt thị ngoại hình như ca sĩ Đức Phúc, Hoa hậu Đỗ Thị Hà, Tiểu Vy, ca sĩ Thủy Tiên, Hoài Lâm, Lynk Lee, diễn viên Thanh Trúc…. Trong số họ có người phải nhập viện vì quá căng thẳng, có người không dám ra ngoài, có người tự co mình lại, đóng băng hoạt động nghệ thuật một thời gian tế, không chỉ ở Việt Nam mà trên thế giới, miệt thị ngoại hình đã trở thành vấn nạnTrên thế giới, những ngôi sao như nhóm nhạc thần tượng nổi tiếng BTS, IU hay nữ diễn viên gạo cội từng đoạt giải Oscar cho vai phụ xuất sắc nhất trong phim Minari - Youn Yuh Jung cũng bị body tế, không chỉ ở Việt Nam mà trên thế giới, miệt thị ngoại hình đã trở thành vấn nạn. Nạn nhân của miệt thị ngoại hình có thể là bất kỳ ai, từ những em nhỏ đến người trưởng thành, từ người bình thường cho đến người nổi tiếng, người của công lời nói miệt thị ngoại hình như một thứ vũ khí, một hành vi bạo lực tinh thần. Hậu quả ngay lúc đó có thể chưa xảy ra nhưng về lâu dài nó có thể khiến nạn nhân tự ti, căng thẳng, trầm cảm và dẫn đến lựa chọn cái chết một cách tiêu cực để thoát khỏi những sự miệt có những trường hợp bị miệt thị ngoại hình nhưng nạn nhân chọn cách đối mặt, chấp nhận và bỏ qua để trở thành phiên bản tốt nhất của chính mình, thế nhưng tổn thương tâm lý vẫn nhạc thần tượng nổi tiếng toàn cầu BTS cũng là nạn nhân của body shaming“Trên thế giới, những ngôi sao như nhóm nhạc thần tượng nổi tiếng BTS hay nữ diễn viên gạo cội từng đoạt giải Oscar cho vai phụ xuất sắc nhất trong phim Minari - Youn Yuh Jung cũng bị body tài xử lý đối với hành vi miệt thị ngoại hìnhMiệt thị ngoại hình là hành vi xấu cần được loại bỏ. Nhiều người coi body shaming là thú vui tao nhã trong những câu chuyện phiếm hàng ngày là điều không thể chấp nhận và tất cả những hành vi đó cần phải được lên án, bị xử lý bằng các chế tài nhất Điều 20 Hiến pháp 2013 quy định, mọi người có quyền bất khả xâm phạm về thân thể, được pháp luật bảo hộ về sức khỏe, danh dự và nhân phẩm; không bị tra tấn, bạo lực, truy bức, nhục hình hay bất kỳ hình thức đối xử nào khác xâm phạm thân thể, sức khỏe, xúc phạm danh dự, nhân cả mọi người, dù vô tình hay cố ý không được phép tra tấn người khác bằng việc sử dụng ngôn từ miệt thị, những từ ngữ khó nghe để miêu tả hình thể của người thân, bạn bè, người trong cộng với những người dù đã biết hay chưa biết miệt thị ngoại hình sẽ bị phạt tiền đều sẽ bị xử phạt một cách nghiêm minh và công khai. Đối với từng trường hợp, tùy mức độ nặng nhẹ mà bị xử phạt hành chính từ 100 đến 300 nghìn vi đặc biệt nghiêm trọng, khiến người bị miệt thị ngoại hình tổn thương nghiêm trọng về tinh thần và thể xác có thể sẽ phải chịu phạt lên tới 30 triệu hành vi miệt thị ngoại hình người khác có dấu hiệu liên quan về mặt hình sự có thể sẽ bị khép vào khung hình phạt hình sự, thi hành án tù có thể lên tới 5 shaming không đơn giản chỉ là lời nói trêu đùa, nó có thể là vũ khí sát thương vô cùng mạnhMiệt thị ngoại hình không phải thú vui, đó là một hành vi bạo lực, là thứ vũ khí có thể khiến người khác bị tổn thương. Có những giọt nước mắt đã rơi, nạn nhân vì bị sự tự ti vây quanh mà đã chọn kết liễu cuộc đời mình. "Lời nói chẳng mất tiền mua", đừng tổn hại lẫn nhau bằng lời nói, bởi mỗi người có một chuẩn mực và vẻ đẹp khác nhau. Suốt nhiều năm, sư cô Pháp Hỷ Dhammananda làm việc gần gũi với những nạn nhân bị ảnh hưởng bởi bạo lực gia đình mà hầu hết nạn nhân là phụ nữ và trẻ em. Lắng nghe nhiều chuyện thương tâm khắp nơi trên thế giới liên quan đến bạo lực ở những cấp độ khác lực trong tư tưởng cũng gây khổ đauHệ quả là sư cô thấy phải tìm những phương cách khác nhau để giúp họ thoát khỏi các vấn đề trên. Bạo lực, ở trong tư tưởng, trong lời nói hay bằng hành động thượng cẳng chân hạ tay, trong gia đình hay ngoài xã hội, đều dẫn đến khổ đau, căng thẳng tinh thần và rối loạn đời sống của những người liên quan. Dưới đây là sự chia sẻ của sư cô trong việc sử dụng ái ngữ, chánh ngữ trong truyền thông bất bạo nghe với lòng bi mẫn, việc của tôi là cho họ những lời khuyên hữu ích và chân tình, thực tế để họ tránh những tình huống tương tự xảy ra trong tương lai. “Tôi tìm thấy những tài liệu rất hữu ích từ những lời dạy của Đức Phật nhiều ngàn năm trước. Ái ngữ, hay từ hòa trong lời nói metta-vācī kamma là một trong sáu nguyên tắc để tạo ra sự hòa hợp nhóm, gia đình hay cộng đồng. Trong khi đó, chánh ngữ sammā-vācī lại là một chi phần trong Bát Thánh đạo, con đường dẫn đến chấm dứt mọi khổ đau trên thế gian này. Cách mà chúng ta truyền đạt đến người khác, là lời nói, hay chữ viết, hay bằng biểu hiện của cơ thể, tất cả đều là các hành động mang tính nghiệp karma mà chúng có khả năng đem lại kết quả sớm hay muộn ảnh hưởng lên những người có liên hệ. Nghiệp xấu mang lại đắng cay, tủi hờn và đau khổ, tai hại; trong khi đó nghiệp tốt đem đến hòa bình, hạnh phúc và sự thỏa mãn”.Truyền thông bất bạo độngMột trong các cách thức huấn luyện truyền thông có tên Truyền thông bất bạo động – đưa ra những lời khuyên rất gần gũi với lời dạy của Đức Phật. Ví dụ như “Khi nghiên cứu các yếu tố có ảnh hưởng đến khả năng nuôi dưỡng lòng bi mẫn, tôi đã kinh ngạc nhận ra vai trò của ngôn ngữ và cách chúng ta sử dụng từ ngữ. Từ đó tôi đã đưa ra cách tiếp cận đặc biệt trong giao tiếp – cả nói và nghe – mà nó có thể đưa chúng ta đến việc cho từ trái tim, liên hệ đến bản thân và đến người khác, liên hệ với nhau theo cách mà nó cho phép từ bi nảy nở một cách tự nhiên nhất. Tôi gọi đó là “Truyền thông bất bạo động” 1Chúng ta có thể thấy đây như là tiếng vang của một thông điệp từ năm trước, khi một vị Trưởng lão tên là Vangisa nắm bắt cách mà ông hiểu về “nói chuẩn” như vị đó đã nghe từ Đức Phật như sau“Chỉ nói những từ / Không hại bản thân và người khác / Nói như vậy mới chuẩn / Chỉ nói những lời ái ngữ / Lời khiến người vui lên. /Lời đẹp là cách nói / Không để lại hậu quả tai hại cho người / Sự thật thì luôn bất tử / Đây là quy luật vĩnh hằng / Những ai đã giác ngộ nói rằng / Ý nghĩa của diệu pháp / Có nền tảng trong Chân lý”. 2Như một yếu tố đóng góp vào sự hài hòa và thịnh vượng của cộng đồng, ái ngữ là lời nói và cách truyền thông chạm vào trái tim của người nghe. Nó khiến cho họ cảm thấy ấm áp, dễ chấp nhận, và được tôn trọng. Cách nói như vậy tạo ra sự tin tưởng và cảm giác tốt. Điều này không phải là lời nịnh hót – vốn là những lời dối trá và không đúng sự thật. Nó có nghĩa rằng chúng ta chọn cách nói lịch sự và từ ngữ dễ thương khi truyền đạt một thông điệp nào đó. Khi người đối thoại với chúng ta là trong trạng thái dễ chịu, những câu hóm hỉnh hay đùa cợt thiện chí cũng có thể là cách để truyền thông thiện quan đến các cuộc hội thoại, có một tình tiết trong cuộc đời Đức Phật đáng cho chúng ta suy ngẫm, và nó luôn truyền cảm hứng cho tôi. Mỗi khi thảo luận về đề tài chánh ngữ và truyền thông bất bạo động, tôi luôn kể lại câu chuyện chuyện Đức Phật bị mắngChuyện này tường thuật lại việc Đức Phật trở nên một bậc đạo sư khả kính và tiếng đồn tốt đẹp về Ngài lan xa trong xứ Ấn Độ cổ, mảnh đất đã có nhiều giáo phái tu hành không chính thống, và nhiều tông môn của các loại triết học Vệ-đà cũng đang phát triển rực kia có một vị Bà-la-môn đã đến gặp Đức Phật với động cơ không rõ ràng. Ông ta muốn thử mức độ kiên nhẫn của Ngài, cũng như muốn kiểm tra xem Phật có thực hành những gì Ngài giảng dạy cho mọi người không? Khi gặp Phật, vị Bà-la-môn xổ ra một tràng những lời thóa mạ và buộc tội. Ông ta sử dụng tất cả những từ ngữ xấu xa tồi tệ đương thời mà ông biết để chửi mắng Phật, cùng với việc xuyên tạc và gán cho Phật những điều khó tưởng tượng được mà Ngài chưa bao giờ nói hay làm. Lão Bà-la-môn độc thoại cả vài giờ, cho đến khi ông ta đổ mồ hôi như tắm, run rẩy vì tức giận và thấm mệt vì tự bạo hành trong lời nói và cử chỉ thô lỗ. Sau đó lão tạm dừng để thở hổn hển. Đức Phật chỉ ngồi vững chãi, im lặng nhưng sự hiện diện của Ngài tỏa ra ánh sáng từ kinh ngạc, lão Bà-la-môn hỏi – Này du sĩ Cồ-đàm, có phải vì ông xứng đáng với tất cả những lời buộc tội của tôi nên ông giữ im lặng? Có phải như vậy khiến ông không phản ứng không?Đức Phật trả lời một cách điềm tĩnh– Không, Bà-la-môn, Như Lai không cảm thấy cần thiết phải phản ứng lại với thái độ và lời nói không chính đáng của bậc Chính giác tiếp tục hỏi dịu dàng– Này Bà-la-môn, thỉnh thoảng ông có khách quen hay bà con đến viếng thăm nhà không?– Vâng Sa-môn, tôi là một người có tiếng tăm nên thường có khách khứa tới nhà – Y trả lời với vẻ tự hào về địa vị của họ có mang theo quà cáp gì cho ông không?– Có chứ, họ mang quà cho tôi.– Nếu ông không nhận các quà đó thì chúng thuộc về ai? – Tất nhiên là chúng thuộc về người mang nó đến – Lão hơi chột dạ khi trả lời câu này.– Sáng nay ông đến đây và mang theo ít quà. Như Lai không muốn nhận chúng. Bây giờ ông có hai lựa chọn từ bỏ nó hay mang nó về xài Bà-la-môn cúi đầu xấu hổ. Ông ta méo miệng, nhìn xuống và không biết phải nói là câu chuyện về Đức Phật, người đã hoàn toàn giác ngộ. Nhưng chúng ta thì sao?Là những người chưa đạt đến mức độ nhẫn nại cao thượng của Phật, và vẫn phải sống và đối diện với một thế giới tầm thường quanh ta? Câu hỏi này đưa chúng ta về với sự thực hành như những đệ tử của đấng Giác ngộ. Theo nền giáo dục giác ngộ thánh thiện và tránh rơi vào thói quen phản ứng và cám dỗ của việc dùng bạo lực để đối trị với bạo lực, yêu cầu rất nhiều các nỗ lực và rèn luyện. Trong bài này, chúng ta sẽ theo phương pháp từng bước một để dùng truyền thông bất bạo động giải quyết vấn đề bạo lực gia đình áp dụng các chuẩn mực đạo đức Phật giáo để điều chỉnh các mối quan ta biết rằng Đức Phật đã sinh ra và lớn lên trong một thế giới cũng phức tạp và liên hệ đến nhiều mối quan hệ trong xã hội. Sau khi giác ngộ, Ngài quyết định giảng dạy những gì Ngài đã phát hiện ra cho những ai “với ít bụi trong mắt”; tuy nhiên Ngài không nghĩ rằng tất cả những người có cơ hội lắng nghe giáo pháp sẽ giác ngộ ngay. Con đường Ngài chỉ ra là những pháp tu tiệm tiến để dẫn người ta đi dần đến giác ngộ giải thoát. Chánh ngữ, hay lời nói chân chính là yếu tố thứ ba trên con đường được gọi là Bát Thánh đạo đó. Nó thuộc về phần học tập để có giới hạnh sīla-sikkhā. Trong những bài kinh Nguyên thủy, chánh ngữ được định nghĩa là “Tránh nói láo, nói lời chia rẽ, lời nói thóa mạ, và những lời sáo rỗng vô nghĩa” SN kinh Hạnh phúcMột trong những bài kinh được biết đến nhiều và thực tế nhất là bài kinh Hạnh phúc lớn Māha Mangala Sutta, là hiện thân của con đường tiệm tiến này cho những người bình thường như chúng ta. Trong 38 pháp – những điều nên làm để có hạnh phúc và tiến đến giác ngộ thì bốn điều liên quan đến nói và nghe. Có 5 yếu tố để một lời được gọi là chuẩn Đúng thời, đúng sự thật, nói với tâm từ, đem lại lợi ích cho người nghe, và nói với ý định tốt. AN. v, Subhāsitā Sutta.Tuy nhiên chúng ta cũng cần biết rằng không phải mọi ý định tốt đều được chấp nhận là tốt. Do đó chúng ta cần phải biết/nhận rõ được cảm xúc và trạng thái tâm của người nghe khi họ nhận thông điệp mà chúng ta muốn phát đi. Khi nào là đúng thời? Nó phụ thuộc vào bối cảnh của mối quan hệ mà chúng ta đang ở trong đó. Bên cạnh đó, không phải tất cả sự thật cần phải đem ra phơi bày. Hãy tưởng tượng xem, nếu chồng bạn mắc một sai lầm nào đó trong quá khứ, bạn không bỏ qua được, cứ đem chuyện này ra lải nhải để tra tấn mình và người ta. Điều đó có đem lại lợi ích gì cho bạn và mối quan hệ hiện tại của các bạn không? Nó cũng không làm bạn cảm thấy tốt, nếu không muốn nói là chỉ làm cho bạn cảm thấy tồi tệ một cách không cần giờ làm sao để nói lên cảm giác khó chịu, hay truyền đạt một sự thật mà chúng ta cảm thấy là cần thiết và có lợi ích, nhưng nó lại không dễ để người nghe chấp nhận? Điều này cần những kỹ năng và sự thực hành để cho nhận xét của chúng ta bớt đi sự phán xét và không nghịch nhĩ’ người nói không tự nhiên nhảy xổ ra, chúng được dẫn dắt bởi tư tưởng. Do đó hãy để ra ít giây phút cho tâm tư lắng dịu, chỉ tỉnh giác quan sát dòng tư tưởng tiêu cực cho đến khi nó phai mờ. Khi đã bình tĩnh rồi thì nói ra điều mà chúng ta thấy cần phải nói, hay bày tỏ cảm xúc học sinh rửa chân cho cha mẹ. Thực hành thiền tha thứ và nuôi dưỡng tâm từ – tình yêu không vị kỷ sẽ giúp làm mềm và ấm những con tim gần hóa đá, đem bình yên và chuyển hóa đắng cay khổ não đến hiểu biết và tình là không cần thiết để ăn miếng trả miếng với những lời nhận xét không tử tế hay những chỉ trích thiếu thiện chí. Quả là đau đớn khi nghe những lời như vậy, đặc biệt là khi chúng bất công với sự phục vụ và tận tâm của chúng ta cho công việc. Bây giờ hãy nhớ đến cách mà Đức Phật đã cư xử trong những tình huống như vậy, hãy yên lặng, và bi mẫn lắng nghe nỗi khổ niềm đau mà những lời lăng mạ hay ác ý kia đâm vào tim đau này có thể kích động chúng ta phản ứng để trả đũa, và nếu như chúng ta không thể dập tắt cảm giác khổ sở đó, nó đốt cháy tâm can, và chúng ta bị thương tích. Người nhận lãnh và ôm mang những lời thiếu tử tế cùng với các vết thương lòng kia cuối cũng sẽ trở nên người gây tội lỗi. Như vậy nghiệp xấu không bao giờ chấm dứt. Điều này làm cho luân hồi sinh tử độc địa và dài thêm mãi. Cuộc đời bị bẫy trong vòng xoáy đó quả thực khó chịu đựng. Hãy nhớ rằng, cũng giống như Như Lai, chúng ta có quyền chọn lựa, hoặc là chấp nhận và ôm mang nỗi đau – như vậy trở thành nạn nhân, hoặc tạo lối thoát cho những cảm xúc tiêu cực kia – rồi sử dụng chúng làm chất liệu cho sự giác ngộ chân lý – trở thành người không ôm mang khổ đau như Đức chúng ta chưa đạt đến giai đoạn này, chúng ta cần dùng pháp trị liệu để vá víu những trái tim bị tổn thương. Thực hành thiền tha thứ và nuôi dưỡng tâm từ – tình yêu không vị kỷ sẽ giúp làm mềm và ấm những con tim gần hóa đá, đem bình yên và chuyển hóa đắng cay khổ não đến hiểu biết và tình thương. Từ sự thấu hiểu khổ đau, chúng ta đi tiếp đến bước quyết định, hay phát nguyện rằng không đổ nỗi khổ này lên chính mình hay người khác. Để làm được điều này cần giới hạnh sīla hay những cam kết sống đời sống đạo đức cao thượng để ngăn chặn những lời nói bất thiện và kiểu truyền thông bạo lực. Có rất nhiều những lời dạy để hướng dẫn chúng ta trong phong cách giao tiếp và truyền thông chuẩn mực. Một trong những điều này là sức mạnh của việc quán dụ như, khi Đức Phật dạy Rahula, rằng “Khi con muốn nói hay đang nói điều gì đó, con nên quán chiếu về lời nói này như sau Điều tôi muốn nói và sắp nói ra đây có đem lại khổ đau phiền não cho tôi không? Có đưa đến bức xúc khổ sở cho người khác không? Có làm phiền lòng và đem đến bất hạnh cho cả hai không? Nếu khi quán chiếu, con biết rằng nó sẽ đem lại khổ đau cho chính mình hay cho người khác, dẫn đến kết quả tai hại cho cả hai – nó là khẩu nghiệp bất thiện – thứ sẽ cho hậu quả tai hại. Đó là khẩu nghiệp mà con nên dừng lại, không xứng đáng để thực hiện. Nhưng nếu sau khi suy xét thấy nó không đem đến nỗi khổ niềm đau cho mình hay cho người, kết quả của nó không phải là tệ, nó có lợi ích… quả thật đó là lời nói chính đáng, nói như hương như hoa, và nó đem đến niềm vui lẫn điều tốt đẹp, nó xứng đáng để nói, thích hợp để truyền đạt, hãy tiếp khi con đã nói điều gì đó, hãy quán sát về khẩu nghiệp vừa làm của mình như sau “Lời nói vừa rồi có đem đến lợi ích hay chuyển tải sự thật cần thiết hay không? Nó có làm khổ mình khổ người, khổ cả hai không? Nếu con thấy nó đem đến kết quả tai hại, tạo ra phiền não khổ đau, con phải biết đó là bất thiện khẩu hành, con phải sám hối và nhìn nhận lỗi lầm đó đến một vị Trưởng lão, bạn đạo hay đến bậc đạo sư. Sau đó thì con phải cẩn thận hơn để lần sau không lặp lại vết xe đổ. Nhưng nếu sau khi quán xét khẩu nghiệp đã làm, con thấy nó không đem đến hậu quả xấu ác, nó giúp con cởi mở và dễ gần, dễ chịu hơn, thì đó là thiện khẩu nghiệp lời nói tốt, lời nói chuẩn. Con có thể sống với tâm hồn thoải mái, vui vẻ, học tập và sống tốt, cư xử đẹp mỗi ngày mà không cần lo lắng. 3Dạy trẻ biết yêu thương không bạo lực với động vậtKhả năng quán chiếu, có lẽ đó là yếu tố quan trọng nhất trong việc giao tiếp và truyền thông. Nó giúp chúng ta sáng suốt quyết định nên nói gì, nói như thế nào và không nên nói gì, nói ra sao để truyền đạt ý nghĩa của điều muốn nói với người khác. Nếu chúng ta có chánh niệm về lời nói và khi nói, nhạy cảm với cảm xúc, tâm trạng của người nghe trong lúc tương giao, không nói những điều gây bất lợi cho ta hay cho người hay cho cả hai. Lời nói của chúng ta cũng không kích hoạt những phản ứng bất thiện từ người khác để phải chịu hậu quả khôn lường của việc “trượt lời” khi giao tiếp. Bài viết “Bạo lực trong lời nói, tư tưởng cũng gây nghiệp” Hỷ DhammanandaAnh Nhy/ Vườn hoa Phật giáo Ảnh minh họa. PLVN - “Bạo lực bằng lời nói” - khái niệm này ít người biết nhưng một cuộc điều tra của nhà tâm lý học cho thấy, cứ mỗi 20 người lại có 1 người phải chịu bạo lực ngôn ngữ, mỗi 50 người lại có 1 người mắc bệnh tâm lý vì bạo lực ngôn ngữ, nhẹ thì có thể bị rối loạn, nặng thì có thể dẫn tới hành vi giết người và tự sát. “Nếu có 1 điều ước, con sẽ ước mình chưa bao giờ tồn tại” Khoảng 10h ngày 1/8/2020, một nam thanh niên đi bộ trên hành lang phía đông mặt cầu Trần Phú bắt qua hạ lưu sông Cái nối hai tuyến giao thông Phạm Văn Đồng – Trần Phú thuộc địa phận hai phường Vĩnh Thọ và phường Xương Huân, TP Nha Trang. Khi đến đoạn giữa cầu, bất ngờ người thanh niên này leo qua lan can thép rồi gieo mình xuống dòng sông. Sau vài phút chới với, nam thanh niên chìm hẳn dưới dòng nước. Một số người đến vị trí người thanh niên dừng lại trước đó đã tìm thấy thư tuyệt mệnh ghi trong tập vở học sinh được chắn gió bằng đôi dép nhựa màu đen. Theo nội dung thư thì nam thanh niên có tên là Trịnh Đình P., nguyên nhân tự vẫn là do bị cha chê trách khùng điên, bại não khi đeo kính mắt màu đen đi tập thể dục buổi sáng, rồi bị nghi ngờ cùng nhóm bạn lừa đảo khi kiếm tiền bằng trò chơi trên mạng. Tháng 11/2019, em sinh năm 2003, ở xã Thạch Ngọc, huyện Thạch Hà, tỉnh Hà Tĩnh đã nhảy cầu Phủ 2, xã Cẩm Vịnh tự tử. Trước khi nhảy cầu tự tử, cô bé đã để lại một bức thư trong cốp xe đạp điện cùng điện thoại di động và đôi dép ở trên cầu. Nội dung bức thư cuối cùng cô bé 16 tuổi để lại cho bố mẹ trước khi nhảy cầu tự tử khiến nhiều người xót xa “Con cũng đã cố gắng từng ngày để hoàn thiện bản thân nhưng cho dù con có làm gì đi nữa thì trong mắt mẹ con luôn là một đứa vô dụng và tệ hại. Đáng ra con không nên xuất hiện trên trái đất này” . Ở cây cầu Lư Phố bắc qua sông Hoàng Phố, Thượng Hải, Trung Quốc, có cậu học sinh mới 17 tuổi tự tử ngay trước mặt mẹ của mình. Trước khi gieo mình tự vẫn, cậu ngồi trong xe ô tô của mẹ đi qua cầu. Nhưng sau một hồi lời qua tiếng lại với mẹ, mà cậu mở cửa xe, trèo lên thành cầu, gieo mình tự vẫn để lại người mẹ bàng hoàng. Đắng cay hơn là nguyên nhân khiến cậu có hành động ấy bắt nguồn từ mâu thuẫn với mẹ khi bà phát hiện ra con trai mình xảy ra chút mâu thuẫn với bạn học ở trường. Bi kịch sẽ không diễn ra, nếu… Nói về những vụ tự tử của con trẻ, nhiều quan điểm cho rằng đây thực sự là cú đánh chí tử với cha mẹ vì đứa trẻ tự tử đã không hiểu chuyện, trước khi chọn cái chết có từng nghĩ tới công sinh thành, nuôi nấng của mẹ cha hay không… Nhưng liệu đã có ai từng đặt câu hỏi Có bao nhiêu đứa trẻ trong quá trình trưởng thành đã có vô số lần muốn nhảy xuống từ những chiếc cầu, chúng còn sống chỉ đơn giản là vì chưa dám? Có một sự thật rằng, cha mẹ chúng và những người xung quanh mãi mãi không thể nào biết trước khi nhảy cầu, đứa trẻ ấy đã phải trải qua những gì. Theo số liệu của Cục Quản lý Khám chữa bệnh, năm 2017, tỷ lệ trẻ em và vị thành niên Việt Nam có vấn đề về sức khỏe tâm thần chung là 8-29%, tùy theo địa phương, giới tính. Tuy nhiên, rất ít trường hợp được phát hiện và điều trị. Một nghiên cứu của Huỳnh Văn Sơn, Phó Hiệu trưởng ĐH Sư phạm về hiện tượng tự hủy hoại bản thân của học sinh cấp THCS cho thấy 1/3 em thừa nhận mình từng có hành vi tự hủy hoại bản thân. Gần 5% từng có hành vi tự tử trong suy nghĩ, hành vi tự tử bất thành, hành vi tự tử nhưng được cứu sống… Lý giải nguyên nhân có thể thấy, trong gia đình, bố mẹ thường đặt cho con cái rất nhiều kỳ vọng, hi vọng chúng có thể trở thành người lý tưởng như mình mong muốn, nhưng lại chưa từng hỏi qua cảm nhận của chúng, khiến áp lực tích tụ thời gian dài ngày càng lớn. Luôn hà khắc yêu cầu chúng làm bất cứ việc gì và bắt đầu la mắng khi chúng trót phạm sai lầm. Khi con cái gặp uất ức ở bên ngoài, thay vì việc đầu tiên của các bậc cha mẹ là quan tâm thì họ lại bỏ để đổ lỗi, trách phạt con như bà mẹ ở Trung Quốc đã khiến cho con trai 17 tuổi của mình phải nhảy cầu chỉ vì cậu bé có chút xích mích với bạn bè ở trường. Phải hứng chịu sự đối xử như vậy, những đứa trẻ vốn đã có tâm trạng lại thêm lần nữa bị công kích và bi kịch đã diễn ra. Roi vọt, chửi mắng không làm nên một đứa trẻ ngoan Mỗi người chúng ta dù là trẻ em hay người lớn đều mong muốn mình được yêu mến, có chỗ đứng trong lòng người thân của mình. Cha mẹ nghiêm khắc với những hành vi sai trái của con là cần thiết, nhưng nếu thái quá, cực đoan sẽ gây ra hậu quả xấu. Nghiêm khắc rất cần thiết nhưng cần kết hợp với lòng khoan dung độ lượng, không nên cố chấp, áp đặt con. Tác hại đầu tiên của việc đánh chửi thô bạo là dẫn đến quan hệ giữa cha mẹ và con xa cách dần, tình cảm gắn bó bị suy giảm. Một đứa trẻ thường xuyên bị cha mẹ đánh chửi thô bạo sẽ khiến trẻ phải sống trong uất ức, bi quan, sợ hãi. Roi vọt không làm nên một đứa trẻ ngoan. Đây là điều mà Bộ Tiêu chí ứng xử trong gia đình của Bộ VH-TT&DL đặc biệt nhấn mạnh. Theo đó, chỉ có sự nghiêm khắc trong tình yêu thương cộng với sự nhẫn nại kiên trì dạy bảo con mới làm cho con tôn trọng cha mẹ, có niềm tin vào cuộc sống và trở thành công dân tốt. Trong tất cả các mối quan hệ, sự tôn trọng luôn được đặt lên hàng đầu. Khi cha mẹ tôn trọng con thì chính cha mẹ cũng sẽ được tôn trọng. Mối quan hệ sẽ chỉ được duy trì bền vững nếu sự tôn trọng đến từ hai phía. Tiếc rằng, trong nhiều gia đình hiện nay, con cái dường như là nơi trút mọi bực bội, hờn ghen của cha mẹ. Cha mẹ cũng thường có thói quen và nếp nghĩ như những “bề trên”, nghĩa là các con bắt buộc phải nghe theo lời cha mẹ mà hiếm khi cho con cơ hội được bày tỏ bản thân. Làm thế, vô tình, chính cha mẹ khiến các con bị tổn thương. Có thể thấy, cách cư xử của cha mẹ phần nào ảnh hưởng rất lớn tới sự phát triển nhân cách của con và nghiêm trọng hơn nữa đã đẩy con trẻ đến cái chết. Thiết nghĩ, ở những câu chuyện trên, khi tâm trạng của con đang ở mức vô cùng thấp, nếu bố mẹ có kỹ năng đúng sẽ đem lại cho chúng thật nhiều yêu thương cũng như thấu hiểu, thì những bi kịch chắc chắn sẽ không bao giờ diễn ra.

bạo lực bằng lời nói